Czy picie pokrzywy może zaszkodzić? Odpowiedź: Tak, nadmierne spożywanie pokrzywy może prowadzić do niekorzystnych skutków, chociaż właściwie stosowana przynosi wiele korzyści zdrowotnych. Kluczowe ryzyka to odwodnienie, interakcje z niektórymi lekami oraz przeciwwskazania w wybranych grupach pacjentów[7].
Właściwości i działanie pokrzywy
Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) jest tradycyjnym i szeroko wykorzystywanym ziołem o udowodnionym działaniu moczopędnym, przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym, hipoglikemizującym oraz detoksykującym[1][2][6]. Wspomaga funkcjonowanie układu moczowego, trawiennego i metabolicznego[1][6]. Jej działanie moczopędne nasila wydalanie płynów i toksyn[1][2], a efekty przeciwzapalne polegają na blokowaniu enzymów takich jak COX-2 oraz cytokin (TNF-α, interleukiny)[1][4][6]. Pokrzywa jednocześnie obniża poziom cukru we krwi, zwiększając wydzielanie insuliny i ograniczając wchłanianie węglowodanów podczas trawienia[6].
Obecne badania kliniczne potwierdzają korzystny wpływ naparu z pokrzywy w łagodzeniu objawów artretyzmu, alergii sezonowych, cukrzycy oraz łagodnym przerostcie prostaty[4]. Trwają także liczne analizy potencjalnych zastosowań w otyłości czy prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego[4].
Składniki aktywne i mechanizmy działania
Pokrzywa ceniona jest ze względu na bogactwo witamin (w szczególności C i K), minerałów (duża zawartość żelaza i krzemu), garbników, flawonoidów oraz fitosteroli[3][5][6]. Charakteryzuje się działaniem przeciwkrwotocznym oraz regulującym metabolizm[3][5]. Ponadto, flawonoidy i fitosterole wzmacniają jej właściwości przeciwzapalne i usprawniają mechanizmy odpornościowe[5][6]. Obecna witamina C i żelazo są szczególnie pomocne w prewencji niedokrwistości i ogólnym wzmacnianiu odporności organizmu[1][5][6].
Skład pokrzywy warunkuje jej szerokie zastosowanie w łagodzeniu obrzęków, wspieraniu funkcji prostaty, poprawie pracy wątroby oraz wpływie na gospodarkę lipidową (obniżenie cholesterolu) i odchudzaniu[1][2][3]. Pobudza również wydzielanie soku żołądkowego, żółci i enzymów trzustkowych, przez co pozytywnie wpływa na trawienie i wchłanianie składników odżywczych[1][2].
Kiedy picie pokrzywy może zaszkodzić?
Największym zagrożeniem jest intensywne działanie moczopędne. Nadmierne i długotrwałe spożywanie naparów z pokrzywy prowadzi do zwiększonej utraty wody i elektrolitów, co może skutkować odwodnieniem i zaburzeniami gospodarki mineralnej[7]. Z tego względu nie zaleca się picia pokrzywy w nadmiernych ilościach, szczególnie u osób z tendencją do niedociśnienia, zaburzeń rytmu serca czy problemów z nerkami[7].
Picie naparu z pokrzywy może nieść ryzyko interakcji z lekami przeciwcukrzycowymi (nasilenie hipoglikemii), lekami na nadciśnienie (spadek ciśnienia krwi) czy preparatami moczopędnymi (wzrost diurezy do niebezpiecznego poziomu)[7]. Przeciwwskazania do stosowania pokrzywy obejmują także ciążę, problemy z zaawansowaną niewydolnością nerek oraz okres laktacji[7]. Osoby regularnie przyjmujące leki bądź przewlekle chore powinny skonsultować się z lekarzem przed dłuższym stosowaniem naparów z pokrzywy.
Skutki uboczne pojawiają się najczęściej po przedawkowaniu i mogą obejmować odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (np. niedobór potasu), uczucie zmęczenia, zawroty głowy i osłabienie[7].
Korzystne działanie pokrzywy – na co uważać?
Odpowiedzialne i umiarkowane spożywanie pokrzywy przynosi szerokie korzyści zdrowotne, takie jak redukcja stanów zapalnych, wsparcie detoksykacji organizmu oraz korzystny wpływ na układ moczowy i trawienny[1][2][6]. Ponadto badania wskazują na obniżenie poziomu cholesterolu i glukozy we krwi oraz pomoc w łagodzeniu objawów alergii czy artrozy[1][4].
Nie zaleca się jednak stosowania pokrzywy w sposób niekontrolowany przez dłuższy czas ani w dużych ilościach przy jednoczesnym przyjmowaniu leków o podobnym działaniu lub przy poważnych chorobach przewlekłych[7]. U osób zdrowych, przy stosowaniu zaleconych dawek, korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
Podsumowanie
Picie pokrzywy może szkodzić w przypadku nadużywania, istnienia przeciwwskazań lub łączenia jej z niektórymi lekami[7]. Stosowana rozsądnie pozostaje bezpiecznym i wartościowym wsparciem w profilaktyce i leczeniu różnych schorzeń[1][4][6]. Przed włączeniem pokrzywy do diety zaleca się konsultację z lekarzem w przypadku przewlekłych schorzeń, ciąży lub zażywania leków.
Źródła:
- https://noyopharm.com/pokrzywa-zwyczajna-wlasciwosci-lecznicze-i-dzialanie
- https://auraherbals.pl/blog/pokrzywa/
- https://www.cefarm24.pl/czytelnia/natura/pokrzywa-i-jej-lecznicze-wlasciwosci/
- https://zdrowegeny.pl/poradnik/pokrzywa
- https://www.izielnik.pl/blog/pokrzywa-zwyczajna-urtica-dioica-wlasciwosci-i-zastosowanie-lecznicze
- https://www.doz.pl/ziola/z1538-pokrzywa_zwyczajna
- https://www.aptekarosa.pl/blog/article/1164-kiedy-picie-pokrzywy-przynosi-najlepsze-efekty-dla-naszego-zdrowia-przeciwwskazania-oraz-skutki-uboczne-ktore-wystepuja-u-niektorych-osob-przy-spozywaniu-herbaty-z-pokrzywy.html
ImmunoAktywacja.pl – portal edukacyjny łączący naukę z praktyką w dziedzinie naturalnego wzmacniania odporności i optymalizacji procesów detoksykacyjnych organizmu.