Jeśli podejrzewasz u niemowlaka skazę białkową, podczas karmienia piersią wprowadź dieta eliminacyjna bez produktów mlecznych. Gdy to konieczne wybierz bezmleczne mieszanki mlekozastępcze. Białka mleka przenikają do pokarmu matki po spożyciu nabiału dlatego to właśnie eliminacja nabiału jest pierwszym krokiem odpowiedzi na pytanie co jeść podczas karmienia dziecka w tej sytuacji [1]. Objawy po kontakcie z alergenem mogą pojawić się szybko dlatego precyzyjne unikanie nabiału ma znaczenie [6].
Czym jest skaza białkowa u niemowlaka?
Skaza białkowa to alergia na białka mleka krowiego i jedna z najczęstszych nadwrażliwości pokarmowych w wieku niemowlęcym [1][4]. Zwykle ujawnia się około 2 do 3 miesiąca życia dziecka [6]. Częściej występuje u dzieci karmionych mlekiem z butelki niż u niemowląt karmionych piersią [4].
Dlaczego dieta mamy ma znaczenie podczas karmienia dziecka?
U niemowląt karmionych piersią białka mleka spożywane przez matkę mogą przenikać do jej pokarmu i wywoływać reakcję uczuleniową u dziecka [1]. U podłoża reakcji leży niedojrzałość układu pokarmowego niemowlęcia co sprzyja nadwrażliwości [5]. Nadwrażliwość na białka mleka podrażnia błonę śluzową jelit i zaburza procesy trawienia oraz wchłaniania składników odżywczych [1].
Co jeść podczas karmienia dziecka przy skazie białkowej?
Podstawą jest dieta eliminacyjna mamy karmiącej polegająca na unikaniu wszystkich produktów mlecznych ponieważ ich białka mogą przenikać do mleka matki [1]. Ze względu na to że objawy mogą wystąpić od kilku sekund do kilku godzin po kontakcie z alergenem precyzyjna eliminacja nabiału ma kluczowe znaczenie [6]. Jeśli karmienie piersią nie jest możliwe lub reakcje utrzymują się pomimo eliminacji rozważa się bezmleczne mieszanki mlekozastępcze zgodnie z zaleceniem specjalisty [1].
Jak rozpoznać objawy u niemowlęcia?
Objawy mogą dotyczyć skóry układu pokarmowego i układu oddechowego [1].
- Skóra swędząca wysypka lub pokrzywka najczęściej na twarzy i w zgięciach kończyn zaczerwienienie i przesuszenie policzków czoła i okolicy za uszami u starszych dzieci również na kończynach i tułowiu [1][7].
- Układ pokarmowy kolka i bóle brzucha biegunka czasem ze śluzem lub śladami krwi zaparcia wymioty i nasilone ulewania wzdęcia i gazy [2][5].
- Układ oddechowy przewlekły lub wodnisty katar kaszel świszczący oddech duszność i obrzęk śluzówki nosa [1][2].
- Inne objawy słaby przyrost masy ciała zaburzenia snu niepokój i rozdrażnienie [3].
Kiedy pojawiają się pierwsze symptomy?
Pierwsze dolegliwości zwykle występują w wieku około 2 do 3 miesięcy życia [6]. Po ekspozycji na białka mleka objawy mogą rozwinąć się bardzo szybko od kilku sekund do kilku godzin choć czasem pojawiają się z opóźnieniem [6]. U młodszych niemowląt zmiany skórne częściej lokalizują się na twarzy a u starszych mogą obejmować większe powierzchnie ciała [7].
Czym skaza białkowa różni się od nietolerancji laktozy?
Skaza białkowa to reakcja immunologiczna na białka mleka natomiast nietolerancja laktozy wynika z zaburzeń trawienia cukru mlecznego. To dwa różne schorzenia i nie należy ich utożsamiać [6].
Czy mleko modyfikowane nasila ryzyko?
Występowanie skazy białkowej częściej dotyczy dzieci karmionych mlekiem z butelki niż karmionych piersią co potwierdza związek z ekspozycją na białka mleka krowiego [4].
Co zrobić gdy dieta eliminacyjna nie wystarcza?
W sytuacji utrzymywania się dolegliwości rozważa się przejście na bezmleczne mieszanki mlekozastępcze zgodnie z decyzją specjalisty [1]. Zaburzenia oddychania u niemowląt karmionych wyłącznie piersią są związane z rzadką reakcją anafilaktyczną a takie przypadki należą do wyjątków [2].
Jakie objawy są najczęstsze a które zdarzają się rzadko?
Najczęściej obserwuje się dolegliwości skórne [7]. Objawy ze strony przewodu pokarmowego są także częste [5]. Reakcje o charakterze anafilaktycznym występują bardzo rzadko zwłaszcza u niemowląt karmionych wyłącznie piersią [2].
Na czym polega proces alergiczny w skazie białkowej?
Niedojrzały układ pokarmowy sprzyja nadmiernej reaktywności na białka mleka krowiego [5]. Kontakt z alergenem wywołuje stan zapalny i podrażnienie błony śluzowej jelit co zaburza trawienie oraz wchłanianie składników odżywczych i przekłada się na nasilenie objawów skórnych pokarmowych oraz oddechowych [1].
Podsumowanie
W przypadku skazy białkowej u niemowlaka podstawą postępowania dietetycznego podczas karmienia piersią jest ścisła dieta eliminacyjna bez produktów mlecznych ponieważ białka mleka przenikają do pokarmu matki i mogą wywoływać objawy u dziecka [1]. Objawy zwykle pojawiają się wcześnie w życiu niemowlęcia oraz szybko po ekspozycji na alergen i najczęściej obejmują skórę oraz przewód pokarmowy [6][7][5]. Jeśli eliminacja nie przynosi efektu rozważa się bezmleczne mieszanki mlekozastępcze zgodnie z zaleceniem specjalisty [1]. Skaza białkowa jest jedną z najczęstszych nadwrażliwości pokarmowych w tym wieku a częściej dotyczy dzieci karmionych z butelki niż karmionych piersią [1][4].
Źródła:
- [1] https://biozdrowy.pl/blog/skaza-bialkowa/
- [2] https://alergianamlekokrowie.pl/bez-kategorii/skaza-bialkowa-u-niemowlaka/
- [3] https://gemini.pl/poradnik/dziecko/skaza-bialkowa-czyli-alergia-u-niemowlat/
- [4] https://www.testdna.pl/alergia/objawy-alergii/skaza-bialkowa-u-dziecka/
- [5] https://www.aptelia.pl/czytelnia/a43-Skaza_bialkowa_u_dziecka__objawy_i_leczenie
- [6] https://apteline.pl/artykuly/skaza-bialkowa-jak-ja-rozpoznac-u-niemowlat-i-u-doroslych
- [7] https://forumleczeniaran.pl/skaza-bialkowa-u-niemowlat-czym-jest-i-jak-jej-zapobiegac/
ImmunoAktywacja.pl – portal edukacyjny łączący naukę z praktyką w dziedzinie naturalnego wzmacniania odporności i optymalizacji procesów detoksykacyjnych organizmu.