Czy soda odkwasza organizm i jak działa na nasze zdrowie?
Soda oczyszczona to popularna substancja o właściwościach alkalizujących, znana z zastosowań przy zgadze i refluksie. W ostatnich latach pojawia się coraz więcej teorii na temat jej roli w odkwaszaniu organizmu i poprawie ogólnego stanu zdrowia. Poniżej przedstawiamy rzetelne informacje i analizę mechanizmów działania sody, poparte aktualnymi źródłami naukowymi.
Czy soda oczyszczona rzeczywiście odkwasza organizm?
Najnowsze doniesienia naukowe wskazują, że soda oczyszczona nie jest skutecznym sposobem na trwałe odkwaszenie całego organizmu. Organizm ludzki naturalnie reguluje własne pH dzięki mechanizmom homeostazy. Działanie sody polega na neutralizowaniu kwasu solnego w żołądku i, w ograniczonym zakresie, na chwilowej alkalizacji moczu. Nie wpływa jednak na długość ani ogólne pH krwi, ani nie „oczyszcza” organizmu z toksyn, jak sugerują popularne poradniki internetowe[4][6][7][8].
Soda może być pomocna w łagodzeniu konkretnych objawów związanych z nadkwasotą, takich jak zgaga czy refluks, jednak jej działanie ogranicza się głównie do przewodu pokarmowego[1][3][4][5][7][8]. Brak jest potwierdzenia, by realnie wpływała na długotrwałe odkwaszenie organizmu jako całości[4][6][7][8].
Mechanizm działania sody oczyszczonej
Pod względem chemicznym wodorowęglan sodu (NaHCO₃) reaguje z kwasem solnym (HCl) w żołądku, co skutkuje wytworzeniem dwutlenku węgla, wody i chlorku sodu. Efektem jest neutralizacja nadmiaru kwasu, co łagodzi dolegliwości takie jak zgaga i refluks – efekty te potwierdzają badania naukowe oraz praktyka kliniczna[2][3][4][7].
Związek ten może także krótkotrwale podwyższyć pH moczu, jednak nie przekłada się to na zmianę pH krwi, ponieważ organizm, korzystając z buforów, bardzo szybko przywraca stabilne wartości pH[3][5][6]. Proces ten ogranicza także wpływ sody na inne układy organizmu. Istnieje również mechanizm stymulowania pracy gruczołów śluzowych żołądka i uzyskiwanie częściowego efektu moczopędnego[1][5].
Koncepcja „zakwaszenia organizmu” i dieta alkaliczna
Powszechna teoria tzw. zakwaszenia organizmu zakłada, że nadmiar kwasów prowadzi do objawów takich jak bóle stawów, zmęczenie czy problemy skórne, a pożądane pH ustrojowe to zakres 7–8,5[1]. Pomimo popularności tej koncepcji, liczne analizy nie potwierdzają, aby alkalizacja organizmu za pomocą sody lub diety realnie wpływała na zwalczanie stanów zapalnych czy poprawę odporności[1][6]. Większość diet i kuracji proponowanych jako „odkwaszające” opiera się na błędnym założeniu, że produkty spożywcze lub doustne suplementy mogą zmienić pH krwi, co jest fizjologicznie niemożliwe u osób zdrowych.
Mimo to, kuracje sodą oczyszczoną o ograniczonym czasie trwania (maksymalnie 2–3 tygodnie) znajdują zastosowanie jako czasowa pomoc przy objawach dyskomfortu żołądkowego czy – w ograniczonych przypadkach – w sporcie[1][3][7].
Wskazania i dawkowanie sody oczyszczonej
Zalecane spożycie sody to ½ łyżeczki (około 2–3 g) wymieszane w 150–200 ml wody, przyjmowane 1–3 razy dziennie na czczo. Maksymalny czas stosowania nie powinien przekraczać 2–3 tygodni, a dawka nie powinna być zwiększana[1][5]. Regularną suplementację należy prowadzić pod kontrolą, zwracając uwagę na stan układu pokarmowego i równowagę sodowo-potasową. Warto rozważyć uzupełnianie potasu, np. przez sok pomidorowy, aby ograniczyć ryzyko zaburzeń elektrolitowych[1].
Stosowania nie zaleca się osobom z nadciśnieniem, niewydolnością nerek czy zaburzeniami gospodarki mineralnej, ponieważ przewlekłe nadużywanie sody może prowadzić do hipernatremii, alkalozy metabolicznej i zaburzeń równowagi sodowo-potasowej[1][3][7][9].
Soda oczyszczona w sporcie
W środowisku sportowym soda oczyszczona jest wykorzystywana do opóźniania zmęczenia mięśniowego. Jej buforujące działanie na powstającą w czasie wysiłku kwasicę mięśniową pozwala wydłużyć czas aktywności fizycznej[3][7][8]. Mechanizm ten polega na wzroście stężenia jonów wodorowęglanowych we krwi, co łagodzi skutki nagromadzenia kwasu mlekowego[1][3][7][9]. Należy jednak zwrócić uwagę na możliwe efekty uboczne – wysokie dawki (>5 g dziennie) zwiększają ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka czy nudności[3][7].
Skutki uboczne i zagrożenia
Najważniejsze skutki uboczne spożywania sody to podrażnienie przewodu pokarmowego, zgaga, biegunka, nudności oraz zagrożenie zaburzeniem gospodarki elektrolitowej. Nadużycie prowadzi do niebezpiecznych stanów, w tym hipernatremii i alkalozy metabolicznej, które wymagają interwencji lekarskiej[1][3][7][9]. Osoby z chorobami przewlekłymi powinny unikać samodzielnej suplementacji sody oczyszczonej.
Ponadto brak jest solidnych danych potwierdzających korzyści długotrwałego stosowania sody oczyszczonej w celach nieleczniczych. Krótkotrwałe łagodzenie dolegliwości zgagi i refluksu jest udokumentowane, jednak należy zachować rozsądek oraz unikać suplementacji bez konsultacji ze specjalistą[2][3][4][7].
Soda oczyszczona a inne aspekty zdrowia
Badania wykazały, że kąpiele z dodatkiem sody oczyszczonej mogą łagodzić swędzenie skóry u pacjentów z łuszczycą, jednak efekty te są zlokalizowane i nie wpływają na ogólne pH organizmu[2]. Praktyka picia wody z sodą, rekomendowana w poradnikach jako sposób na „oczyszczanie organizmu” i poprawę odporności, taka skuteczność nie została potwierdzona naukowo[4][6][8].
Podsumowanie
Soda oczyszczona spełnia swoją rolę jako substancja łagodząca objawy nadkwasoty oraz jako narzędzie do krótkotrwałego wsparcia sportowców w buforowaniu kwasicy mięśniowej. Nie istnieją jednak dowody, że soda oczyszczona może realnie „odkwaszać organizm” czy „oczyszczać” go z toksyn. Stosowanie jej wymaga ostrożności i powinno być indywidualnie dopasowane, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Codzienne funkcjonowanie organizmu zależy od sprawnego działania własnych systemów buforujących, a długotrwałe ingerowanie w te procesy może nieść niepożądane skutki[1][3][4][6][7][8][9].
Źródła:
- https://biologiaodnowa.com/jak-za-pomoca-sody-odkwasic-organizm/
- https://www.youtube.com/watch?v=I1qjGXHU668
- https://kuchniavikinga.pl/picie-sody-oczyszczonej-zalety-i-mozliwe-skutki-uboczne/
- https://www.doz.pl/czytelnia/a16775-Soda_oczyszczona__wlasciwosci_zastosowanie_bezpieczenstwo
- https://zywienie.abczdrowie.pl/terapia-soda-sposob-na-oczyszczenie-organizmu/6954059270208000a
- https://marketbio.pl/blog/najczesciej-zadawane-pytania-na-temat-sody-oczyszczonej-jak-dziala-soda-oczyszczona
- https://stara.zywnosc.com.pl/warto-pic-wode-cytryna-soda-oczyszczona/
- https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/czy-warto-pic-wode-z-cytryna-i-soda-oczyszczona/
- https://dietetycy.org.pl/soda-oczyszczona/
ImmunoAktywacja.pl – portal edukacyjny łączący naukę z praktyką w dziedzinie naturalnego wzmacniania odporności i optymalizacji procesów detoksykacyjnych organizmu.